Ogummaan tekinooloojii ittisaa (AI) yeroo ammaa qaama ijoo bara haaraa waraana drone-ii taʼaa jira; humnoonni waraanaa Ukireenii hanga Raashiyaatti of-danda’ummaa (autonomy) lolaaf hidhachiisuuf dorgomaa jiru. Lolli Ukireen keessatti argame akka mul’isutti, drone-ii FPV, meeshaaleen lafarra deemsisan namoota malee (unmanned ground vehicles), tarkaanfachiisa AI, fi sirna ajaja dijitaalaa banaa ta’e, bu’aa taphaa (tactical) dafanii jijjiiruu danda’u — haala tokko keessatti, loltoonni Raashiyaa bakka drone-iin qilleensaa fi roboottiin lafaa qabatan keessatti, loltuu Ukireen tokko malees harka kennuu isaanii gabaafameera. Damee tekinooloojii kanaa keessatti, AI’n “sammuu” ijoo drone-ii ammayyaa ta’aa dhufee jira; kunis xiyyaaroonni namoota malee karaa isaanii ofii murteessuu, wantoota gufuu ta’an of-irraa ittisuu, waan mul’atu addaan baasuu, fi ragaa yeroo dhugaan xiinxaluu, utuu qajeelfama namaa tuuta-tuuta hin barbaadin akka hojjetan taasisa. Gama kaaniin, Raashiyaanis sirna AI-n qajeelfamu haaraa qopheessaa jira — xiyyaaroonni haaraan kartaa lafaa dursanii keessa galfamaniin, sirna AI kan bifa-ilaaltuu (optical) fayyadamuun daandii isaanii karoorfachuu ni danda’u; akkasumas yeroo lolli elektirooniksii sirna GPS dhaamsu illee hojii isaanii itti fufuu akka danda’aniif ijaaramaniiru. Haata’u malee, jijjiirama kanaaf daangaan ni jira: ogeeyyiin akka jedhanitti, lola elektirooniksii, ittisa qilleensaa fageenya gabaabaa, ijaarsa jabaa, fi tarkaanfiiwwan of-fooyyessuu saffisaan deemaa jiran, faayidaa sirnoonni kun kennan xiqqeessaa jiru; kanumaan wal qabatee, drone-iin yoo jijjiirama akka meeshaa dhukaasaa (machine gun) ykn taankiitti guddaa fide ta’e illee, humni isaanii lola tokko dhuunfaatti murteessuuf hanga ammaatti gahaa hin taane. Rakkoon guddaan gara fuulduraatti mul’atu ammoo, sodaa sochii jijjiiramaa dabalaa (escalation) ti; hammeenyi guddaan AI gara meeshaalee waraanaatti galuu, walitti bu’iinsa hin eegamne gidduu biyyoota lolanii uumuu danda’a jedhanii ogeeyyiin yaaddoo qabu.




